KOBİ’lerin tarihi gelişimine bakıldığında XIII. yüzyıla kadar uzanır. ‘’Ahilik Teşkilatı’’ olarak, XIII. yüzyılın ilk yarısından XIX. yüzyılın ikinci yarısına kadar Anadolu’da, Balkanlar’da ve Kırım’da yaşamış olan Türk halkının ahlaki yönden gelişmelerini, sanat ve meslek alanında yetişmelerini sağlayan bir kuruluştur. Anadolu’nun vatanlaşmasında ve Osmanlı Devleti’nin kurulmasında büyük rol oynayan dini, sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasi boyutları olan bir sistemdir. Ahilik başlangıçta bir esnaf teşkilatı olarak ortaya çıkmamıştır. Sonrasında günümüz esnaf odalarına benzer bir işlev üstlenmiş, sosyoekonomik bir düzen olmuştur.
XVI. yüzyıl sonlarına kadar Müslümanlara has bir kurum olarak iş görmüştür.
Fütuvvet usulünü uygulayacak vasıflı esnafın azalması ve gayrimüslimlerin ticarete
girmesiyle, XVII. yüzyıl başlarında yerini gediklere
bırakmıştır. 1727
yılından itibaren rastlanılan gedik kavramı, Osmanlı bünyesindeki esnaflığa ve sanatkârlığa
girişi tetkik etmek demektir. Ahilik Teşkilatı’nın çözülmesiyle sadece bir meslek kuruluşu olan lonca kurumu gediklerle beraber hızlanmıştır.
Gediklerin ömrü 1838’de son bulmuştur.
1882 yılında Ticaret ve Sanayi Odası kurulmuştur. 19. yüzyıl başlarında
da ‘‘Loncalık Sistemi’’ kaldırılmış ve Loncalar kapatılmıştır. 1949 yılında çıkarılan
kanunla ilk örgütlenmeleri, günümüzde ise Ankara’da kurulmuş olan ‘’Türkiye Esnaf
ve Sanatkarlar Konfederasyonu’’ küçük işletmelerin danışmanlığını üstlenmektedir.
‘‘TESK’in halen il ve ilçe düzeyinde kurulmuş 3,098 meslek odası, il düzeyinde
kurulmuş, 82 Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (İstanbul’da 2 tane) ve merkezi
Ankara’da olan 13 mesleki Federasyonu ile sayıları 2 milyonun üzerinde kayıtlı
esnaf ve sanatkârı bulunmaktadır.’’
Ahilik Sistemi’nden günümüze yansıyan sosyal hizmet veren kuruluşlar KOSGEB, Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları, kooperatifler ve sendikalardır.
